<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>بایگانی‌های Nasser Taghvai - هنرگردی | Honargardi</title>
	<atom:link href="https://honargardi.com/tag/nasser-taghvai/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link></link>
	<description>رسانه تخصصی فرهنگ و هنر</description>
	<lastBuildDate>Mon, 20 Oct 2025 21:28:00 +0000</lastBuildDate>
	<language>fa-IR</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://honargardi.com/wp-content/uploads/2015/02/cropped-favicon-32x32.png</url>
	<title>بایگانی‌های Nasser Taghvai - هنرگردی | Honargardi</title>
	<link></link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>ناصر تقوایی؛ ناخدای تنها در دریای سینمای ایران درگذشت</title>
		<link>https://honargardi.com/%d9%86%d8%a7%d8%b5%d8%b1-%d8%aa%d9%82%d9%88%d8%a7%db%8c%db%8c%d8%9b-%d9%86%d8%a7%d8%ae%d8%af%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%86%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%af%d8%b1%db%8c%d8%a7%db%8c-%d8%b3%db%8c%d9%86%d9%85/</link>
					<comments>https://honargardi.com/%d9%86%d8%a7%d8%b5%d8%b1-%d8%aa%d9%82%d9%88%d8%a7%db%8c%db%8c%d8%9b-%d9%86%d8%a7%d8%ae%d8%af%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%86%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%af%d8%b1%db%8c%d8%a7%db%8c-%d8%b3%db%8c%d9%86%d9%85/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Editorial]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 13 Oct 2025 21:21:50 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[سینما، تئاتر و تلویزیون]]></category>
		<category><![CDATA[My Uncle Napoleo]]></category>
		<category><![CDATA[Nasser Taghvai]]></category>
		<category><![CDATA[دایی‌جان ناپلئون]]></category>
		<category><![CDATA[ناصر تقوایی]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://honargardi.com/?p=36100</guid>

					<description><![CDATA[<p>در سپیده‌دم ۲۲ مهر ۱۴۰۴ (۱۴ اکتبر ۲۰۲۵)، ناصر تقوایی، فیلمساز، نویسنده، عکاس و معلمی که از آبادان برخاست و از «باد جن» تا «کاغذ بی‌خط» تاریخ بصری و فرهنگی ایران را با نگاه نقاد و انسانی خود بازنوشت، در ۸۴سالگی دیده از جهان فروبست.مرگ او، همانند سکوتی که سالیان دراز بر کارنامه‌اش سایه افکند، [&#8230;]</p>
<p>نوشته <a href="https://honargardi.com/%d9%86%d8%a7%d8%b5%d8%b1-%d8%aa%d9%82%d9%88%d8%a7%db%8c%db%8c%d8%9b-%d9%86%d8%a7%d8%ae%d8%af%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%86%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%af%d8%b1%db%8c%d8%a7%db%8c-%d8%b3%db%8c%d9%86%d9%85/">ناصر تقوایی؛ ناخدای تنها در دریای سینمای ایران درگذشت</a> اولین بار در <a href="https://honargardi.com">هنرگردی | Honargardi </a>. پدیدار شد.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph">در سپیده‌دم ۲۲ مهر ۱۴۰۴ (۱۴ اکتبر ۲۰۲۵)، ناصر تقوایی، فیلمساز، نویسنده، عکاس و معلمی که از آبادان برخاست و از «باد جن» تا «کاغذ بی‌خط» تاریخ بصری و فرهنگی ایران را با نگاه نقاد و انسانی خود بازنوشت، در ۸۴سالگی دیده از جهان فروبست.<br>مرگ او، همانند سکوتی که سالیان دراز بر کارنامه‌اش سایه افکند، بازتابی از سرنوشت نسلی بود که در میان سانسور، ناکامی و امید، برای «آزاده زیستن» ایستاد. مرضیه وفامهر، همسرش، در یادداشتی نوشت:<br>«ناصر تقوایی، هنرمندی که دشواری آزادگی را برگزید، به رهایی رسید.»</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>از جنوب برآمد، با واژه و تصویر آغاز کرد</strong></h3>



<p class="wp-block-paragraph">ناصر تقوایی در تیرماه ۱۳۲۰ در آبادان، شهری که نفت و نغمه و نخل در هم آمیخته بودند، زاده شد.<br>او در گفت‌وگویی گفته بود:<br>«ایران را دوست دارم که وطن من است، خوزستان را دوست دارم که ولایت من است، و عاشق آبادانم، چون زادگاهم است.»</p>



<p class="wp-block-paragraph">پدرش کارگر پالایشگاه و مادرش اهل ادبیات شفاهی جنوب بود. در همان سال‌های کودکی، با دیدن فیلم‌های کوتاه کمدی و در دست گرفتن دوربین عکاسی که آموزگارش به او هدیه داده بود، به جهان تصویر پا گذاشت. عکاسی، نخستین دروازه‌ای شد که او را به هنر رساند.</p>



<p class="wp-block-paragraph">پس از پایان دبیرستان، در رشته زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران تحصیل کرد؛ جایی که ادبیات را مادر همه هنرها می‌دانست و پیوند میان کلمه و تصویر را بعدها در سینمایش نشان داد. نخستین گام‌هایش در داستان‌نویسی، مجموعه‌ی <strong>«تابستان همان سال»</strong> بود؛ اثری که زندگی کارگران بندر را با نگاهی انسان‌گرایانه و واقع‌گرا به تصویر کشید. اما کتاب به‌سرعت توقیف شد و همین، او را از قلم به دوربین کشاند.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>آموختن سینما از گلستان تا تلویزیون ملی</strong></h3>



<p class="wp-block-paragraph">در دهه چهل خورشیدی، با معرفی جلال آل‌احمد به ابراهیم گلستان، به استودیو گلستان راه یافت و در ساخت فیلم «خشت و آینه» دستیار شد. بعدها گفت:<br>«سینما را نمی‌شود از تماشای فیلم آموخت؛ باید آن را کنار فیلمسازان واقعی نفس کشید.»</p>



<p class="wp-block-paragraph">سپس با توصیه فرخ غفاری، وارد سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران شد و مستندسازی را آغاز کرد؛ جایی که تعهد اجتماعی‌اش با نگاه شاعرانه‌اش درهم آمیخت.<br>در فاصله‌ی کوتاهی، مستندهایی چون <strong>«باد جن»</strong>، <strong>«پنجشنبه بازار میناب»</strong>، <strong>«نخل»</strong> و <strong>«اربعین»</strong> را ساخت؛ آثاری که در تاریخ مستندسازی ایران ماندگار شدند.<br>«باد جن»، روایت آیین زار در جنوب ایران، با صدای احمد شاملو، یکی از شاهکارهای مستندنگاری انسان‌شناختی ایران به شمار می‌آید.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>ورود به سینمای داستانی؛ سه‌گانه اضطراب و سرنوشت</strong></h3>



<p class="wp-block-paragraph">در سال ۱۳۴۹، تقوایی نخستین فیلم بلندش <strong>«آرامش در حضور دیگران»</strong> را با اقتباس از داستان غلامحسین ساعدی ساخت. فیلم، روایتی از فروپاشی روانی یک سرهنگ بازنشسته در جامعه‌ای بیمار بود.<br>فیلم توقیف شد، اما امروز در کنار «گاو» مهرجویی، از آغازگران «موج نو» سینمای ایران شناخته می‌شود.<br>او سپس با فیلم <strong>«صادق کرده»</strong> (۱۳۵۱) به سراغ مضمون انتقام رفت و دو سال بعد با <strong>«نفرین»</strong> (۱۳۵۳) دنیای بسته و بدبینانه‌تری را کاوید؛ سه‌گانه‌ای که از اضطراب، تنهایی و گسست اجتماعی سخن می‌گفت.</p>



<p class="wp-block-paragraph">در همین سال‌ها، با غلامحسین ساعدی دوستی و همکاری نزدیکی داشت و سفرهای مشترکشان به جنوب، الهام‌بخش کتاب <strong>«اهل هوا»</strong> ساعدی و مستند <strong>«باد جن»</strong> تقوایی شد.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>دایی جان ناپلئون؛ طنز، حافظه و جاودانگی</strong></h3>



<p class="wp-block-paragraph">در میانه دهه پنجاه، با ساخت سریال <strong>«دایی جان ناپلئون»</strong> بر پایه رمان ایرج پزشکزاد، نام تقوایی در حافظه جمعی ایرانیان ماندگار شد.<br>او با چیره‌دستی، طنز و نقد اجتماعی را در کنار نوستالژی دوران گذشته نشاند.<br>این سریال، یکی از نقاط اوج تاریخ تلویزیون ایران است و هنوز پس از نیم قرن، دیالوگ‌هایش در زبان مردم زنده‌اند.<br>تقوایی در گفت‌وگویی گفته بود:<br>«دایی‌جان ناپلئون را برای مردم ساختم، نه برای خواص. چون مردم حق دارند در آینه طنز، خودشان را ببینند.»</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>پس از انقلاب؛ سانسور و دریاهای توفانی</strong></h3>



<p class="wp-block-paragraph">با انقلاب ۱۳۵۷، زندگی حرفه‌ای او دگرگون شد.<br>در آغاز دهه شصت، نگارش و پیش‌تولید مجموعه <strong>«کوچک جنگلی»</strong> را بر عهده گرفت اما در میانه کار کنار گذاشته شد و نسخه نهایی بدون نام او ساخته شد.<br>با وجود فشارها، در سال ۱۳۶۵ شاهکار خود، <strong>«ناخدا خورشید»</strong>، را ساخت.<br>فیلمی اقتباسی از «داشتن و نداشتن» همینگوی که در جنوب ایران فیلم‌برداری شد و با دریافت <strong>یوزپلنگ برنزی جشنواره لوکارنو</strong>، اعتبار جهانی یافت.</p>



<p class="wp-block-paragraph">سه سال بعد، با فیلم <strong>«ای ایران»</strong> (۱۳۶۸) بازگشت؛ طنزی تلخ درباره نظام آموزشی و نظامی در واپسین روزهای حکومت پهلوی.<br>اما به گفته خودش، فیلمنامه در جریان ساخت «سیاسی‌تر از آن‌چه می‌خواست» شد.<br>پس از آن، بیش از ده سال سکوت اختیار کرد.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>کاغذ بی‌خط و چای تلخ؛ فرجام یک نسل</strong></h3>



<p class="wp-block-paragraph">در سال ۱۳۸۰، تقوایی با فیلم <strong>«کاغذ بی‌خط»</strong> به سینما بازگشت؛ اثری مینیمال و ظریف درباره زندگی زناشویی و رویاهای ناتمام.<br>فیلم، برنده جایزه ویژه هیأت داوران جشنواره فجر شد، اما او از دریافت جایزه خودداری کرد.<br>دو سال بعد، در خوزستان فیلم <strong>«چای تلخ»</strong> را آغاز کرد؛ روایتی درباره جنگ ایران و عراق که هرگز به پایان نرسید. خودش گفته بود:<br>«انگار جنگ تریبون یک عده خاص است و فقط آن‌ها حق دارند درباره‌اش فیلم بسازند. اما جنگ در سرزمین من بود، من آن را با گوشت و جانم حس کرده‌ام.»</p>



<p class="wp-block-paragraph">از آن پس، دیگر فیلمی نساخت و در سکوتی پرخشم، به عکاسی و نوشتن بازگشت.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>صدای معترض یک هنرمند خاموش</strong></h3>



<p class="wp-block-paragraph">در سال‌های پایانی عمر، بارها به سانسور و رکود فرهنگی اعتراض کرد.<br>در یکی از گفت‌وگوهایش گفت:<br>«گاهی می‌گویند سانسور باعث رشد هنر می‌شود، مثل روسیه زمان استالین! اما نمی‌گویند چه حجمی از آثار نوشته نشد. روسیه پیش از استالین سرزمین ادبیات بود، بعدش چه ماند؟»<br>و در جایی دیگر افزود:<br>«من و بسیاری از همکارانم سال‌هاست نتوانسته‌ایم فیلم بسازیم. چرا هیچ مسئولی بابت این بی‌عملی شرم نمی‌کند؟»</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>وداعی سپیدپوش با ناخدای سینما</strong></h3>



<p class="wp-block-paragraph">روز پنجشنبه ۲۴ مهر ۱۴۰۴، برابر با ۱۶ اکتبر ۲۰۲۵، پیکر ناصر تقوایی در میان جمعی از هنرمندان و دوستدارانش از برابر خانه سینما در تهران بدرقه شد.<br>به وصیت خودش، تشییع‌کنندگان لباس سفید بر تن داشتند؛ نمادی از رهایی، نه سوگ.<br>پیکرش در امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شد.<br>از میان حاضران می‌توان به کتایون ریاحی، سیروس الوند، گوهر خیراندیش، سعید پورصمیمی و آزیتا حاجیان اشاره کرد.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>میراث تقوایی؛ تصویر ایران در آینه جنوب</strong></h3>



<p class="wp-block-paragraph">ناصر تقوایی از جمله فیلمسازانی بود که سینما را به‌مثابه روایت زندگی مردم عادی می‌دید.<br>او میان ادبیات و تصویر پلی زد که هنوز استوار است.<br>جهان او، جهانی است از <strong>باد، نمک، دریا، زوال و امید</strong>؛ جهانی که در آن جنوب ایران نه حاشیه، که قلب تپنده فرهنگ و درد بود.<br>هرچند سانسور و انزوا، بسیاری از طرح‌هایش را ناتمام گذاشت، اما همان اندک فیلم‌ها و نوشته‌هایش، برای نسل‌ها ماندگار ماندند.</p>



<p class="wp-block-paragraph">او روزی گفته بود:<br>«من آدم حرفه‌ای نمی‌شوم. شد فیلم می‌سازم، نشد می‌نویسم، نشد عکس می‌گیرم. مهم این است که هرچه می‌کنم، از دل خودم برخاسته باشد.»</p>



<p class="wp-block-paragraph">امروز، سینمای ایران در غیابش، بار دیگر معنای همین جمله را درمی‌یابد:<br><strong>آزاده زیستن، دشوارترین و والاترین شکل هنرمند بودن است.</strong></p>
<p>نوشته <a href="https://honargardi.com/%d9%86%d8%a7%d8%b5%d8%b1-%d8%aa%d9%82%d9%88%d8%a7%db%8c%db%8c%d8%9b-%d9%86%d8%a7%d8%ae%d8%af%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%86%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%af%d8%b1%db%8c%d8%a7%db%8c-%d8%b3%db%8c%d9%86%d9%85/">ناصر تقوایی؛ ناخدای تنها در دریای سینمای ایران درگذشت</a> اولین بار در <a href="https://honargardi.com">هنرگردی | Honargardi </a>. پدیدار شد.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://honargardi.com/%d9%86%d8%a7%d8%b5%d8%b1-%d8%aa%d9%82%d9%88%d8%a7%db%8c%db%8c%d8%9b-%d9%86%d8%a7%d8%ae%d8%af%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d9%86%d9%87%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%af%d8%b1%db%8c%d8%a7%db%8c-%d8%b3%db%8c%d9%86%d9%85/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
