کاخ هنرهای زیبای لیل (Palais des Beaux-Arts de Lille) از ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ تا ۲۲ مارس ۲۰۲۷ نمایشگاه «سفر به شیوهٔ انگلیسی: ویلیام ترنر (۱۷۷۵–۱۸۵۱) و هنرمندان “گرند تور”» (Voyage à l’anglaise) را برپا میکند؛ نمایشگاهی از نقاشی منظرهٔ بریتانیایی که از مجموعههای تیت فراهم آمده است. به گفتهٔ گراند پله-آراِماِن (GrandPalaisRmn)، که تولید مشترک نمایشگاه را بر عهده دارد، نزدیک به ۹۰ اثر از مجموعهٔ تیت، از همهٔ هنرمندان نمایشگاه، در آن گرد آمده است؛ موزهٔ لیل میگوید ویلیام ترنر با ۱۸ اثر به دست خودش و ۱۶ اثر از کارگاهش در نمایشگاه حضور دارد.
موزه نمایشگاه را بر یک ایده بنا کرده است: سفرهای هنرمندان بریتانیایی در سدههای هجدهم و نوزدهم به فرانسه، آلمان و بیش از همه ایتالیا، نقاشی منظره را در بریتانیا دگرگون کرد. برای مخاطب فرانسوی این نمایشگاه از دو جهت اهمیت دارد. موزه یادآوری میکند که آثار ترنر بهندرت بیرون از موزههای انگلستان، که بیشتر آثار او را نگه میدارند، به نمایش درمیآید و نسل هنرمندان سفرکردهٔ همروزگار او، به تعبیر خود موزه، در فرانسه بهناحق ناشناخته مانده است.

از سفر اشرافی تا دفترچهٔ طراحیِ مسافر
«گرند تور»، آنگونه که موزهٔ لیل توصیف میکند، سفری آیینی و چندماهه برای شناخت منظرهها، ویرانههای باستانی و فرهنگهای بیگانه بود که هزینهاش را اشراف ثروتمند میپرداختند. گراند پله-آراِماِن مسیر نمایشگاه را از همین گرند تورِ اشرافی تا سفرهایی دنبال میکند که پیشرفت وسایل حملونقل ممکن ساخت، در فاصلهٔ پایان سدهٔ هجدهم تا میانهٔ سدهٔ نوزدهم.
طراحی، آبرنگ و نقاشی هستهٔ این گزینش را میسازند. موزه از رنگها، جلوههای جوّی و فصلهایی یاد میکند که این هنرمندان در سفر دیدند و میگوید آنان در آبرنگ و طراحی از روی طبیعت راهی برای بیان احساسات خود یافتند؛ به باور موزه، آثارشان پیشدرآمد رمانتیسم و سپس پیشبینیکنندهٔ انقلاب امپرسیونیستی بود. گراند پله-آراِماِن، ترنر را هنرمندی معرفی میکند که آبرنگ را به آزادی و چیرهدستیای بیسابقه رساند و سفر را به سرچشمهٔ اصلی الهام خود بدل کرد.

ترنر و نسل پیرامونش
هر دو نهاد در کنار ترنر از جان رابرت کازنز، فرانسیس تاون، توماس جونز، جوزف رایت (اهل داربی) و ریچارد ویلسون نام میبرند. به گفتهٔ گراند پله-آراِماِن، بسیاری از طراحیها، آبرنگها و نقاشیهای این نمایشگاه کمتر بیرون از بریتانیا نشان داده شدهاند.
موزهٔ لیل این طرح را حاصل همکاریای استثنایی میان تیت بریتانیا و کاخ هنرهای زیبای لیل / شهرداری لیل میخواند. کیوریتور علمی نمایشگاه دیوید بلِینی-براون (David Blayney-Brown) است که موزه او را «کیوریتور کلِ افتخاریِ تیت بریتانیا» و گراند پله-آراِماِن او را متخصص ترنر و کیوریتور ارشد پیشین هنر قدیم بریتانیا در تیت بریتانیا معرفی میکند. موزه، ژولیت سنژه (Juliette Singer)، مدیر کاخ هنرهای زیبای لیل و موزهٔ اوسپیس کُنتِس، و الکس فارکوهارسون (Alex Farquharson)، مدیر تیت بریتانیا، را کیوریتورهای کل، و آلیس فلوری (Alice Fleury)، کیوریتور ارشد و مدیر مجموعههای موزهٔ لیل، را کیوریتور همکار نام میبرد. به گفتهٔ گراند پله-آراِماِن، طراحی صحنهٔ نمایشگاه کار آژانس ناتالی کرینیر (Agence Nathalie Crinière) است. بنیاد کردیت موتوئل نور اروپ (Fondation Crédit Mutuel Nord Europe) حامی مالی نمایشگاه است.
موزه همچنین از «فصلی انگلیسی» در پیوند با نمایشگاه خبر میدهد: کنسرت، نمایش فیلم در آودیتوریوم موزه، مهمانان ویژه و گفتوگو.

چرا این نمایشگاه اهمیت دارد
این نمایشگاه ترنر را جدا از دیگران نشان نمیدهد. با نشاندن او در میان هنرمندان سفرکردهای که پیش از او و همزمان با او کار میکردند، و با کنار هم گذاشتن طراحی و آبرنگ و نقاشی، میکوشد به مخاطب فرانسوی نشان دهد سفر چگونه شاخهای از نقاشی منظرهٔ بریتانیا را شکل داد؛ شاخهای که به گفتهٔ خود موزه هنوز در فرانسه کمشناخته است. افزون بر این، نزدیک به ۹۰ اثر از تیت را به موزهای فرانسوی بیرون از پاریس میآورد، در طرحی که موزهٔ لیل با همکاری تیت و با تولید مشترک گراند پله-آراِماِن سامان داده است.
اطلاعات کاربردی
«سفر به شیوهٔ انگلیسی: ویلیام ترنر (۱۷۷۵–۱۸۵۱) و هنرمندان “گرند تور”» (Voyage à l’anglaise. William Turner (1775-1851) et les artistes du « Grand Tour »). کاخ هنرهای زیبای لیل، میدان رپوبلیک (Place de la République)، 59000 لیل. ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ تا ۲۲ مارس ۲۰۲۷. صفحهٔ نمایشگاه در وبسایت موزه این ساعتها را اعلام کرده است: دوشنبه ۱۴ تا ۱۸، چهارشنبه تا یکشنبه ۱۰ تا ۱۸، سهشنبهها تعطیل؛ بهای بلیت: ۷ یورو (کامل) و ۴ یورو (تخفیفدار).
منابع
- کاخ هنرهای زیبای لیل – صفحهٔ نمایشگاه (فرانسوی)
- کاخ هنرهای زیبای لیل – صفحهٔ نمایشگاه (انگلیسی)
- گراند پله-آراِماِن – Voyage à l’anglaise
- Unidivers – ویلیام ترنر و گرند تور در لیل
این مقاله با کمک هوش مصنوعی تهیه و توسط تحریریه هنرگردی بازبینی شده است.



