وحید چمانی
در نقاشی های وی برخلاف دوره قاجار که تمام جزییات چهره افراد به تصویرکشیده میشدند، با زنان و مردانی روبرو هستیم که هویتشان مخدوش شده است. گویی نقاش بیشتر از هر چیزی ذهن آشفته پرتره ها را در مواجهه با دنیای امروز به تصویر کشیده و درون آنها را روی بوم نقاشی فراخوانده است.
البته در نقاشیهای وحید چمانی همچنان شاهد استفاده از عناصرتزینی ازجمله نگینهای آبی سبز و پولکهای رنگی هستیم که بر مو و لباس پرتره ها نقش بسته اند.این دقیق شدن نقاش در به کاربردن عناصرتزینی و پرداختن به جزییات لباس پرتره ها و صورتهای محو و نگاه های آشفته یادآور این است که انسان امروز در عین حال که به جزییات و تجملات از خود علاقه نشان میدهد، درون خود دچار نوعی آشفتگی و ویرانی است. این بی هویتی در حیواناتی که چمانی کشیده نیزدیده میشود. حیوانات به گونه ای تصویر شده اند که برای مخاطب بطور واضح قابل تشخیص نیستند.
فضای کارهای قبلی آثار وحید چمانی نیز آمیختگی صورتهای انسان و حیوان بود. او درهمآمیختگی انسان و حیوان در آثارش را اینگونه توجیه میکند: ” میخواستم نوعی سئوال ایجاد کنم. تضادها و تناقضاتی که در مفاهیم و حتی در تصاویر ایجاد کردهام، تردیدی برای مخاطب ایجاد میکند و سوژهها را دوگانه میبیند. در مجموع، چیزی بین حقیقت و غیرواقعی بودن مفاهیم و سوژههایی که وجود دارد؛ چیزی بین انسان بودن یا حتی شبیه بودن به یک موجود دیگر. این مسأله خیلی کمک کرده بود به ایجاد این حال و هوا، و اینکه این سوژهها درخلا قرار بگیرند. سوژهها موقعیت و ماهیت بهخصوصی از خودشان نشان نمیدهند که بتوانیم تشخیص بدهیم که ذاتاً انساناند، یعنی انسان کامل هستند، یا میتوانند موجود دیگری هم باشند.”
وی در ادامه درباره اینکه چرا در اکثر کارهای او چهره ها به شکلی دفرمه نقاشی شده اند میگوید : “تلاش من برای نقش کردن حالات درونی و روانی انسان هاست. تصویری از تردیدها، ترس و یاس و هرآنچه انسان معاصر را چه در ایران و چه در برداشت کلی تر در جهان دچار نگرانی از آینده می کند. آینده یی تاریک که نور را از چشم پرسوناژها گرفته و چشم های خیره به آینده را سرد و تهی کرده است. این ترس ها و اضطراب ها را شما در چهره دفرمه پرسوناژها می توانید ببینید.”
وی پیش از این که زنان و مردان را با چهره مخدوش و هویت گم شده به تصویر بکشد، سالها روی کشیدن پرتره و نقاشی فیگوراتیو تمرکز داشته است و به مرور توانسته با دفرمه کردن چهره افراد به فرم مورد علاقه اش دست پیدا کند.
مچاله و مخدوش شدن هویت افراد و اشیا در نقاشی از ویژگی نقاشان قرن بیستم است که هر هنرمند شرایط انسان امروز را از زوایه دید خود بیان میکند و لایه های درونی یک شخصیت را از لابه لای ابعاد مختلف شخصیتی او بیرون میکشند.
نوع رنگ گذاری این نقاش بر روی بوم و شفاف بودن رنگها به گونه ای است که در نگاه نخست مخاطب هرگز احساس نمیکند که تکنیک این نقاش رنگ و روغن است و بیشتر احساس میشود که این نقاش از تکنیک آب مرکب استفاده کرده است.
این نوع استفاده از رنگ بیشتر در دوره صفویه مورد توجه نقاشان ایرانی بوده است و به گفته چمانی او قصد دارد با استفاده از این تکنیک روح نقاشی ایرانی را به کارش فرابخواند. او معتقد است با استفاده ازاین تکنیک که نقاش یک باره رنگ را روی بوم نگذارد بهترمیتوان عمق یک موضوع را به تصویرکشید و با این شیوه رنگ شفاف تربه نظر میرسد.
در سال ۱۳۸۸ درمسابقه ” Magic Of Persia” که درلندن برگزارشد و او به عنوان تنها نقاش برگزیده این مسابقه انتخاب شد و آثار او پس از برگزیده شدن به بازارجهانی راه پیدا کردند.
چمانی،برگزیده هفتمین بینال نقاشی ایران و برگزیده نخستین دوره دوسالانه نقاشی دامون فر، سال ۹۲ در حاشیه نمایشگاه جدید آثارش در مصاحبه ای با خبرگزاری شبستان علت تغییر در آثارجدیدش را اینگونه بیان میکند : ” آثار این نمایشگاه را عمدتا در سه، چهار سال اخیر کشیده ام و در این سال ها هم نمایشگاه انفرادی در ایران برگزار نکردم. اما آثار این نمایشگاه را هم می توان در ادامه کارهای پیشینم دانست و تنها شاید بتوانم بگویم در این آثار کمی رنگ ها روشن تر شده اند. نمی توانم به قطع بگویم دلیل خاصی برای تغییر این رنگ ها وجود دارد، به دلیل اینکه همه این آثار بداهه تصویر شده، بنابراین شاید ناشی از کورسوهای امیدی باشد که گاهی به سراغم می آید و بوم هایم را روشن تر می کند.توالی خاطرات، دغدغه ها و روزمرگی ها، همه آن چیزهایی است که همچنان فکرم را به خود مشغول می کند.”
وحید چمانی را میتوان جوان ترین هنرمند بین المللی ایرانی نیز دانست، وی سال ۱۳۹۲ که به تازگی از حضور در نمایشگاهی گروهی در نیویورک باز گشت درباره حضورش در این رویداد هنری نیز گفت : “نمایشگاه انفرادی ام در آمریکا همزمان و در یکی از بزرگ ترین رویدادهای هنری نیویورک «آرموری شو» (The Armory show) و به دعوت «Art middle east fair» و گالری «Canvas» برگزار شد. این دعوت پس از نمایش آثارم در نمایشگاه گروهی با عنوان «هزارویک رنگ» که به یاری «گالری نار» در نیویورک برپا شده بود انجام شد. در این نمایشگاه مجموعه ای از پرتره ها و فیگورها به نمایش درآمد که خوشبختانه با استقبال روبه رو شد و فرصتی بود تا نقاشی هایم را در کنار مطرح ترین آثار هنرمندان جهان که توسط مجموعه داران و گالری داران سراسر دنیا جمع شده بود نمایش دهم.”
آثار وحید چمانی تیر ماه سال ۱۳۹۲ با حضور در دومین حراج تهران و فروش ، به قیمت ۲۲ میلیون تومان و پیشتر با رکورد زنی در کریستیز دبی با فروش اثرش به قیمت ۲۸ هزار دلار موفقیت های چشمگیری در بازار هنر را از آن خود نموده است.
چمانی که ابتدا با اسیدآمینههایش مشهور شد، هماکنون تمرکزش را بر تجسم فضاهای آخرالزمانی و خلق دنیای مبهم خاطراتی فراموششده از دستاوردهای کهن انسانی گذاشته است. بازشناسی نمادهای از دسترفته دورانِ «سنت»، سنگ بنای این دوره آثار هنرمند است.
چمانی که با تکنیک خاص خود و استفاده محدود از رنگهای گرم، تیره و کهنهنمایی، به دنبال بازسازی فضاهای تجربه شده در «ناخودآگاه جمعی انسانی» است. فضای پر رمز و راز نقاشی وی، یادآور رویارویی نیمه نامرئی و پنهان بشر با موجودی عجیبالخلقه و پنهان در لابهلای افکار درونی خودش است که نبردی زیبا را رقم میزند و در آخر، عمق تنهایی انسان در دنیای معاصر را نشان میدهد.
وحید چمانی همه وقت خود را در آتلیه به نقاشی میگذراند. او چه تجربهای در این مدت اندوخته و اگر بخواهد تجربهاش را به جوانانی که به هنر نقاشی علاقه دارند، انتقال دهد، به آنها چه توصیهای میکند؟ چمانی میگوید: “آنچه برای خلق یک اثر بسیار اهمیت دارد، این است که دستکم برای خود هنرمند قانعکننده باشد و بتواند تا حدودی مخاطب را جذب خودش کند. برای همین هنرمند اصولاً میبایست هنگام خلق اثر و پیش از آن نیز، در تصمیم گرفتن برای خلق اثر مورد نظرش، صادقانه رفتار کند و آنچه را در محیط مشاهده میکند و آن احساسی را که بدون دخالت هر تفکر خارجی و شخصاً برای خودش ایجاد میشود، بتواند در اثرش بازآفرینی کند و علاوه بر این توانایی انتقال مستقیم آن را روی بوم نقاشی داشته باشد. فکر میکنم این رمز موفقیت برای هر کسی است که کار هنری میکند.”
از وقتی که بازارهای خاورمیانه و بازارهای جهانی بر روی آثار نقاشان ایرانی باز شده است، این نگرانی وجود دارد که نقاشان نه برای هنر، بلکه برای بازار نقاشی کنند. وحید چمانی میگوید: “بله این نگرانی وجود دارد. بهخاطر اینکه بعد از مدتی، کارهایی که هنرمندان خلق میکنند، جنبهی سفارشی پیدا میکند و کاری را انجام میدهند که خریدار غربی بپسندد، یا خریدارهایی را خوش بیاید که در خاورمیانه زندگی میکنند. این اتفاق افتاده و اتفاق خوشایندی هم نیست. اما دستکم در ارتباط با کار خودم، من پیش از این تحولات هم به همین شیوه نقاشی کردهام. گرچه در ابتدا که با این روش کارم را شروع کردم، آثارم به هیچ عنوان مورد پسند خیلی از گالریستها و حتی کلکسیونرها نبود. بهخاطر تلخ بودن موضوع، سیاه بودن و کدر بودن رنگها، شاید خیلی هم جذبشان نمیکرد. اما بهمرور زمان، مخاطب احساس خوبی با کارهایام برقرار کرده است. من هیچوقت فریب بازار را نخوردم و امیدوارم در آینده هم این اتفاق برایم نیفتد.”
عضویت
- عضو پیوسته انجمن نقاشان
- عضو بنیاد ملی نخبگان ایران
نمایشگاههای انفرادی
- ۱۳۹۵ اسید آمینه ها، گالری لازارو، پاریس، فرانسه
- ۱۳۹۵ اسید آمینه ها، اینترنشنال آرت سنتر، پاریس، فرانسه
- ۱۳۹۴ اسید آمینه ها، گالری اثر، تهران، ایران
- ۱۳۹۲ اسید آمینه ها، گالری نار، تهران، ایران
- ۱۳۸۹گالری کَنوِس، نیویورک، ایالات متحده آمریکا
- ۱۳۸۹ اسید آمینه ها، گالری نار، تهران، ایران
- ۱۳۸۷ اسید آمینه ها، گالری نار، تهران، ایران
- ۱۳۸۶ اسید آمینه ها، گالری هما، تهران، ایران
- ۱۳۸۴ گالری هنر، تهران، ایران
برگزیده نمایشگاههای گروهی
- ۱۳۹۳ موزه هنرهای معاصر تهران، تهران، ایران
- ۱۳۹۳ گالری لاتوآدا، میلان، ایتالیا
- ۱۳۹۳ پالیفیهو پالاس، براتیسلاوا، اسلواکی
- ۱۳۹۳ گالری ویلِمسِن، آمستردام، هلند
- ۱۳۹۲ گالری کَنوِس، نیویورک، ایالات متحده آمریکا
- ۱۳۸۸ گالری کَنوِس، نیویورک، ایالات متحده آمریکا
- ۱۳۸۸ کالج هنری رویال، لندن، انگلستان
- ۱۳۸۸ گالری بِیسمنت، دوبی، ایالات متحده عربی
- ۱۳۸۶ موزه هنرهای معاصر، تهران، ایران
- ۱۳۸۵ گالری هنر، تهران، ایران
نمایشگاههای بین المللی (آرت فِر)
- ۱۳۹۳ آرت آنکارا، آنکارا، ترکیه
جوایز
- ۱۳۸۸ منتخب برنامه آرت بریج، واشنگتن، ایالت متحده آمریکا
- ۱۳۸۸ منتخب جایزهی هنر معاصر مجیک آو پرشیا، لندن، انگلستان
- ۱۳۸۷ برگزیدهی هفتمین دوسالانه نقاشی ایران، تهران، ایران
- ۱۳۸۷ برندهی جایزه ویژه دومین نمایشگاه تصویرسازی بین المللی ادیان توحیدی، تهران، ایران
- ۱۳۸۶ برنده جایزه ویژه سومین جشنواره هنر جوان، تهران، ایران
- ۱۳۸۵ برگزیدهی چهارمین دوسالانه بینالمللی جهان اسلام، تهران، ایران
- ۱۳۸۵ برگزیدهی جشنواره هنری فابر کاستل، تهران، ایران –
- ۱۳۸۳ برگزیدهی جشنواره هنری، تهران، ایران