فتوسن‌ژرمن ۲۰۲۶: نخستین روز جشنوارهٔ عکس ریو گش (کرانه چپ) پاریس

فتوسن‌ژرمن (PhotoSaintGermain)، جشنوارهٔ سالانهٔ عکس ریو گش (کرانه چپ) رود سن، پانزدهمین دورهٔ خود را روز ۵ نوامبر ۲۰۲۶ آغاز کرد و تا ۲۸ نوامبر ادامه دارد. نزدیک به چهل مکان، از گالری و موزه و مرکز فرهنگی تا مدرسهٔ هنر و کتاب‌فروشی، در این جشنواره شرکت دارند (بیشتر در بخش‌های ششم و هفتم پاریس) و امسال جشنواره نشان وزارت فرهنگ فرانسه برای دویستمین سالگرد عکاسی را دارد. در ادامه، چهار نمایشگاه را می‌خوانید که روز نخست گشایش یافتند.

تینا بارنی (Tina Barney)، «آغازها» — گالری زاندر (Zander Galerie)

گالری زاندر در شمارهٔ ۶ خیابان ژاکوب (6 rue Jacob) نمایشگاه «آغازها» (Beginnings) را برپا کرده است: شش عکس سیاه‌وسفید از نخستین سال‌های کار عکاس آمریکایی، تینا بارنی (زادهٔ ۱۹۴۵). این عکس‌ها به پایان دههٔ ۱۹۷۰ برمی‌گردند، زمانی که او با دوربین ۳۵ میلی‌متری تابستان‌ها را در رود آیلند (Rhode Island) ثبت می‌کرد؛ بارنی آن‌ها را هنگام جست‌وجو در بایگانی‌اش در دوران همه‌گیری کرونا دوباره یافت. چهره‌ها در بسیاری از کادرها بیرون می‌مانند و عکس‌ها بیشتر به حرکت، ایستادن، پوشاک، مو، شیشه و جلوه‌های جوّی می‌پردازند؛ همان قراردادهای طبقهٔ اجتماعی و زندگی خانوادگی که بعدها در کارهای رنگی‌اش ادامه می‌یابند. به گفتهٔ گالری، بارنی این عکس‌ها را به طرح‌های آزادی تشبیه می‌کند که نقاش پیش از ساختن ترکیب‌بندی بزرگ‌تر می‌کشد. افتتاحیه پنجشنبه ۵ نوامبر از ساعت ۱۸ تا ۲۱ برگزار شد و نمایشگاه تا ۹ ژانویهٔ ۲۰۲۷ ادامه دارد.

بیست عکاس برای چهل سال — گالری برته‌اتوارس (Galerie Berthet-Aittouarès)

گالری برته‌اتوارس (Galerie Berthet-Aittouarès) در خیابان سن (rue de Seine) — جشنواره شمارهٔ ۱۴ و ۲۹ را نام برده است — چهلمین سالگرد خود را با نمایشگاه «بیست عکاس چهل سال گالری را جشن می‌گیرند، از ماریو جاکومِلی تا آنتوان شنِک» جشن می‌گیرد: بیست عکاسی که در تاریخ گالری ردپا گذاشته‌اند و در چارچوب فتوسن‌ژرمن و دویستمین سالگرد عکاسی به نمایش درآمده‌اند. این گالری سال ۱۹۸۶ به دست میشل اتوارس (Michèle Aittouarès) بنیان گذاشته شد؛ دخترش اودیل (Odile) در سال ۲۰۰۰ به او پیوست و بخشی ویژهٔ عکاسی راه انداخت. آثار از دههٔ ۱۹۵۰ تا امروز را دربر می‌گیرند، از رویکرد گرافیکی و نقاشانهٔ ماریو جاکومِلی (Mario Giacomelli) تا عکاسی انسان‌گرایانه و متعهد ژان دیوزِد (Jean Dieuzaide) و لتیسیا باتالیا (Letizia Battaglia)؛ صفحهٔ گالری از جان کریون (John Craven)، مالیک سیدیبه (Malick Sidibé)، آنتوان شنِک (Antoine Schneck) و فرانکو زکین (Franco Zecchin) هم نام می‌برد. افتتاحیه پنجشنبه ۵ نوامبر برگزار شد و نمایشگاه تا ۲۸ نوامبر، از سه‌شنبه تا شنبه، ساعت ۱۱ تا ۱۳ و ۱۴:۳۰ تا ۱۹ باز است.

«این نگاهِ آب است» (C’est un regard de l’eau) — گالری کروس پاریس (Galerie du Crous de Paris)

گالری کروس پاریس در شمارهٔ ۱۱ خیابان بوزار (11 rue des Beaux-Arts) سه پژوهش عکاسی را کنار هم گذاشته که مرکز ملی هنرهای پلاستیک (Cnap) از راه برنامهٔ حمایت از عکاسی مستند از آن‌ها پشتیبانی کرده است. نام نمایشگاه با کتاب «آب و رؤیاها» (L’Eau et les rêves، ۱۹۴۲) نوشتهٔ گاستون باشلار (Gaston Bachelard) پیوند دارد و آب رشتهٔ مشترک هر سه کار است. گردانندگان نمایشگاه پاسکال بوس (Pascal Beausse)، مسئول مجموعهٔ عکاسی مرکز ملی هنرهای پلاستیک، و اورلیا مارکادیه (Aurélia Marcadier)، مدیر جشنواره، هستند.

گیوم بیهان (Guillaume Bihan) و داریا سورتیلووا (Daria Svertilova) کرانه‌های دانوب را تا اوکراین می‌پیمایند تا جوانانی را نشان دهند که میان کودکی و بزرگ‌سالی معلق مانده‌اند و آیندهشان نامعلوم است. دافنه نان لو سرژان (Daphné Nan Le Sergent) به ژاپن، کرهٔ جنوبی و تایوان نگاه می‌کند، سرزمین‌هایی در قلب صنعت جهانی نیمه‌رساناها که در آن‌ها داده‌ها ارزشی هم‌سنگ آب یافته‌اند؛ او مانندهای دیداری، شنیداری و شاعرانه‌ای می‌سازد دربارهٔ شکل‌های تازهٔ گردش، قدرت و وابستگی. کلمان شاپیون (Clément Chapillon) به دریای مرده می‌نگرد، جایی که فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها برای مدتی در آب شناور می‌شوند و از وزن خود رها می‌شوند، در حالی که ساحل عقب می‌نشیند و نشان ناپدید شدن آهستهٔ دریا را برجا می‌گذارد.

نمایشگاه تا ۲۸ نوامبر، از سه‌شنبه تا شنبه، ساعت ۱۱ تا ۱۳ و ۱۴ تا ۱۹ باز است.

ییندریش اشترایت (Jindřich Štreit) و فامو (FAMU) — مرکز چک پاریس (Centre tchèque de Paris)

در مرکز چک پاریس، خیابان بناپارت شمارهٔ ۱۸ (18 rue Bonaparte)، دو نمایشگاه کنار هم‌اند. «انسانیت» (Humanity) به ییندریش اشترایت اختصاص دارد، عکاس چک که امسال ۸۰ ساله می‌شود: چاپ‌های ژلاتین‌نقره‌ای منتشرنشده از بایگانی او دربارهٔ مردم سرزمین‌های حاشیه‌ای و دگرگون‌شده در بوهم و فرانسه در دههٔ ۱۹۹۰. به نوشتهٔ رسانه‌های چک، نزدیک به هفتاد عکس در سن‌کنتن (Saint-Quentin) در شمال فرانسه و در سفرهای سفارشی سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۴ گرفته شده‌اند و در کنارشان گزیده‌ای از مجموعه‌های دیگر او دیده می‌شود؛ برگزارکنندگان آن را نخستین بازنگری بزرگ آثار او در پاریس می‌دانند. گردانندگان نمایشگاه شتپانکا اشتاین (Štěpánka Stein) و امانوئل دو لکوتِه (Emmanuelle de l’Écotais)، بنیان‌گذار جشنوارهٔ فوتو دیز (Photo Days)، هستند.

نمایشگاه دوم، «بی‌چون‌وچرا عکس!» (Y a pas photo !)، به سرپرستی نوئمی پورکرابکووا (Noemi Purkrábková)، آموزش عکاسی در آکادمی فیلم پراگ (FAMU) را که در ۱۹۴۶ بنیان گذاشته شد پاس می‌دارد. این نمایشگاه گفت‌وگویی میان نسل‌ها می‌آفریند و می‌پرسد رابطهٔ عکاسی با واقعیت چگونه دگرگون می‌شود و تصویرها چگونه برداشت ما از جهان امروز را شکل می‌دهند. به گفتهٔ سایت خودِ مرکز چک، هر دو نمایشگاه از ۵ نوامبر ۲۰۲۶ (افتتاحیه همان روز ساعت ۱۸) تا ۱۶ ژانویهٔ ۲۰۲۷، از پنجشنبه تا شنبه، ساعت ۱۳ تا ۱۹ باز است (ساعت‌ها از برنامهٔ جشنواره آمده است).

آگاهی‌های کاربردی

• گالری زاندر — خیابان ژاکوب ۶، بخش ششم پاریس؛ تا ۹ ژانویهٔ ۲۰۲۷.
• گالری برته‌اتوارس — خیابان سن ۱۴ و ۲۹، بخش ششم پاریس؛ تا ۲۸ نوامبر، سه‌شنبه تا شنبه.
• گالری کروس پاریس — خیابان بوزار ۱۱، بخش ششم پاریس؛ تا ۲۸ نوامبر، سه‌شنبه تا شنبه.
• مرکز چک پاریس — خیابان بناپارت ۱۸، بخش ششم پاریس؛ تا ۱۶ ژانویهٔ ۲۰۲۷، پنجشنبه تا شنبه.
• فتوسن‌ژرمن — ۵ تا ۲۸ نوامبر ۲۰۲۶؛ مسیر رایگان نمایشگاه‌ها در سن‌ژرمن‌دپره.

منابع: برنامهٔ فتوسن‌ژرمن ۲۰۲۶؛ گالری زاندر، «آغازها»؛ گزارش اکسپتس چک دربارهٔ اشترایت؛ گالری برته‌اتوارس در برنامهٔ جشنواره؛ سایت مرکز چک پاریس؛ متن‌های دیواری عکاسی‌شده در محل.

متن و عکس‌ها: کسرا علیها