شیرین نشاط
شیرین نشاط هنرمند ۵۸ ساله و مطرح دنیای هنر بی شک یکی از معروف ترین هنرمندان دوران معاصر هنر ایران به شمار می‌رود، به گونه‌ای که نام وی در بسیاری از کتاب‌های درسی تاریخ هنر در دانشگاه های معتبر دنیا مطرح شده است. شهرت وی بیش‌تر به دلیل سبک خاص و نگاهی نو به یک رویکردهای اجتماعی بوده که بسیار مورد توجه مخاطبان و نقادان این حرفه قرار گرفته است.
شیرین نشاط در ششم فروردین سال ۱۳۳۶ در شهر قزوین متولد شد و برای ادامه تحصیل در سن ۱۷ سالگی به آمریکا سفر کرد. او سپس در دانشگاه کالیفرنیا در رشته مورد علاقه اش یعنی هنر مشغول به تحصیل شد. پدر وی فیزیکدان و مادرش خانه دار بود. شیرین نشاط می گوید که پدرش همیشه یکی از طرفداران سبک و سیاق زندگی غربی بوده و آرام آرام این علاقه سبب شد که پدر و مادرش با سنت ها و ارزش ها شرقی بیگانه شوند.او می افزاید آنها هویتی را به دست آوردند که در خور موقعیت اجتماعی آنها بود. شیرین دوران تحصیل خود را در مدرسه‌ی کاتولیک‌ها در تهران گذراند؛ تجربه‌ای که از آن با عنوان “غربی سازی” یاد می‌کند.
پدر او همواره دخترانش را به مستقل شدن، ریسک پذیری و دنیا دیده شدن تشویق می کرده است. از یک سو علاقه به غرب و از سوی دیگر ( از طرف خانواده مادری) علاقه و پای بند بودن به سنت ها باعث شد که شیربن نشاط توجه ویژه‌ای به موضوع هویت داشته باشد. وی این دید متفاوت خود را در عکس ها و فیلم هایش به نمایش می گذارد. شیرین زندگی خود در غرب را با عنوان “تبعید خود خواسته” می‌خواند.
او هنگامی که پس از سال‌ها به کشور بازگشت تغیرات بسیاری را در مردم و فرهنگ آنها احساس کرد. تغییراتی که به گفته‌ی وی هم جالب و هم ترسناک بودند. او نه تنها در بین دو فرهنگ قرار گرفته بود (دو فرهنگ متفاوت) بلکه حس نوستالژی و تفاوت مردم و فرهنگ در این سالیان را نیز کاملا حس می کرد. در کارهای وی تضاد و دوگانگی کاملا مشهود است. برای نمونه در عکس هایش از قطب های کاملا متضاد استفاده می کند؛ مانند تقابل زن و مرد، سیاهی و سفیدی، مرگ و زندگی.
او هم‌چنین در آثارش از شعرهای شاعران زن معاصر ایرانی استفاده می کند که اغلب این شعرها روی عکس مربوط به زنان نوشته می شود. یکی از نکاتی که کارهای نشاط را متفاوت و زیبا می کند، حس قدرتی است که در عکس هایش موج می زند؛ مانند دستهای گره خورده به هم و زن و اسلحه که شاید به گونه ای قدرت و جنسیت را به زیر سوال می‌برد. اما این قدرت در بیش‌تر عکس ها با نگاه‌های خیره و گاه محزون زن ها گره خورد که بیان گر جایگاه اجتماعی زنان و پذیرفته شدن این جایگاه توسط آنها است.
او کارهایش را اینگونه معرفی می کند
آثار من مروری بر مسایل و مشکلات من به عنوان یک زن، یک ایرانی و یک هنرمند است و گاهی عکس و فیلم هایم پا را فراتر از مسایل و مشکلات من گذاشته و بسیار بزرگتر می شوند.
از جمله آثار معروف شیرین نشاط می‌توان به سری عکسهای “پرده برداری” و مجموعه” زنان خدا” اشاره کرد. مجموعه عکسهای زنان خدا نه تنها اشاره ای به وضعیت اجتماعی زنان مسلمان در کشور هایشان دارد بلکه بر خلاف اعتقاد بسیاری که کارهای او را فقط اعتراضی به مذهب می دانند، وی تلاش می کند تا دنیای غرب را نیز به پرسش بگیرد. زیرا او معتقد است اگر زنی در دنیای غرب حجاب داشته باشد نگاه غربی ها به آن زن مسلمان سبب سلب آزادی وی می‌شود و این نیز بیان گر تضادی است که در دنیای غرب وجود دارد. اولین نمایشگاه انفرادی نشاط در سال ۱۹۹۳ در فرانکلین فورنک نیو یورک بر پا شد و از آن پس آثار شیرین نشاط در بسیاری از گالری های مطرح دنیا به نمایش گذاشته شده است. هم‌چنین او برای ساخت فیلم زنان بدون مردان در سال ۲۰۰۹ در شصت و ششمین جشنواره بین‌المللی ونیز تندیس شیر نقره‌ای بهترین کارگردانی را برد. او در سال ۲۰۱۴ به عنوان یکی از داوران جشنواره بین‌المللی فیلم برلین بر گزیده شد.
Franklin Furnace _New York (1993)
فرانکلین فورنک شهرنیویورک
Whitney Museum of American Art(1998)
موزه ویتنی اوف هنرهای معاصر آمریکا
The art Institute of Chicago (1999)
موسسه هنر شیکاگو
Dallas Museum of Art (2000)
موزه هنر دالاس
Kunsttalle Wein in Vienna (2000)
کونستهلل وین شهر وین
National Museum of Contemporary Art in Athens (2001)
موزه ملی هنرهای معاصر آتن
Walker Art Center in Minneapolis(2002)
مرکز هنرهای واکر مینیاپلیس
Hamburger Bahnof, Museum Fur Gengewart in Berlin (2005)
موزه گنگورت برلین
Stedelijk Museum (2006)
موزه ستدلیجک
National Gallery of Iceland in Reykjevik (2008)
گالری ملی ایسلند ریکجویک
Venice Biennale (1995 and 1999)
دوسالانه ونیرAustrain Triennial on photography in Graz (1996)
دوسالانه استرلیا گرتزBiennale of Sydney (1996 and 2000)
دوسالانه سیدنیJohannesburg Biennale (1997)
دوسالانه ژوهانسبورگ
Istanbul Biennale (1998)
دوسالانه استانبولCarnegie International (1999)
کارنگی اینترنشنالWhitney Biennal (2000)
دوسالانه ویتنیMoving Pictures at the Solomon R. Guggenheim Museum (2002)
موزه گوگگمهیمDocumenta 11 (2002)
دکو منتا ۱۱
ICP Triennal of photography and video at the International Center of Photography in New York (2003)
سه سالانه عکاسی و فیلم در مرکز بین المللی عکاسی نیویورکLights Camera Action at thr Whitney Museum of American Art in New York (2007)
موزه ویتنی هنرهای آمریکا نیویورکTelluride Film Festival (2000)
فستیوال فیلم تللوریدChicago Internatinal Film Festival(2001)
جشنواره بین اللمللی فیلم شیکاگوSan Francisco International Film Festival (2001)
جشنواره بین المللی فیلم سن فرانسیسکوLacarno International Film Festival (2002)
جشنواره بین المللی فیلم لوکارنوTribeca Film Festival (2003)
جشنواره فیلم تریبکاSundance Film Festival (2003)
فستیوال فیلم سوندنکThe first International Prize_Venice Biennale (1999)
جایزه بین المملی نفر اول بیننل ونیزThe Grand Prix at the Kwangju Biennale (2000)
دوسالانه کونژوThe Visual Art Award from the Edinburg International Film Festival (2000)
جایزه هنر تجسمی از جشنداره فیلم بین المملی ادینبوردThe infinity award from the Inernational center of photography in New York (2002)
جایزه اینفینیتی از مرکز بین المللی عکاسی نیویورکThe zaroone award from the Universitat de Kunste Beriln (2003)
جایزه زیروان از دانشگاه کنست در برلینThe Hiroshima freedom prize from the Hiroshima city Museum of Art (2005)
جایزه آزادی هیروشیما از موزه هنرهای هیروشیماLillian Gish Prize in New York (2006)
جایزه لیلیان گیش_نیویورکTurbulent (1998) — سر کش
Raprure (1999) — خلسه
Fervor (2000) — غیرت
soliloquy(1999) — تک گویی
possessed (2001) — مجذوب
pulse (2001) — نبض
Tooba (2002) — توبا
passage (2001) — عبور
Fatneh (2001) — فتنه
Ballad of Intimacy (2001) — تصنیف از صمیمیت
zarin (2005) — زرین
The last word (2003) — حرف آخر
Mahdokht (2004) — ماهدخت
women without men (2009) — زنان بدون مردان
Illusions & Mirrors — توهمات و آیینه ها
