سه‌شنبه ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، افتتاحیه‌ی ایکورهای دورگه (Ichors hybrides) از تیموتی آرچر (Timothy Archer) سالن‌های گالری کلر کورسیا (Galerie Claire Corcia) در خیابان سن‌مارتن پاریس را پر کرد: بوم‌های بزرگ، آثار قاب‌شده روی کاغذ و یک پوست نقاشی‌شده که بر دیوار آویزان است. چهره‌هایی با چند چشم، پرنده، مار و نقاب در تابلوها انبوه شده‌اند. نقاش میانِ دو گروه بازدیدکننده حدود ده دقیقه با ما گفتگو کرد. آنچه می‌خوانید نسخه‌ی ویراسته‌ی این گفتگوست که برای روشنی اندکی پیراسته شده است.
متن و گفتگو: کسرا علیها. عکس‌ها: بهنود معصومی.
قصه‌هایی که دریانوردان به خانه می‌آوردند
موجودات شما از کجا می‌آیند؟
من در سال ۱۹۸۲ زاده شده‌ام، یعنی کلی پیش از اینترنت. پس کتاب داشتم، و پدر و پدربزرگم دریانورد بودند. اهل برتانی (Bretagne) بودند، فرهنگی سنتی، و دریانوردان ثروتمند نیستند: آنچه برای مبادله دارند تاریخ و قصه است. آنها در سراسر جهان سفر می‌کردند، آسیا، اندونزی، آفریقا، و با یادگاری و قصه باز می‌گشتند.
من از همین‌جا شروع به کشیدن این دورگه‌ها کردم، با تخیل کودکی‌ام و با آمیختن همین خاطره‌ها مثل یک بچه. با چیزِ عجیب بزرگ شدم و همچنان عجیب را پدیدار کردم. بعدتر در مدرسه‌ی هنر کارم نبردی بود، چون مردم نمی‌فهمیدند من می‌خواهم چه بکنم.
ترس و شگفتی
هنر از کودکی می‌روید. پس از بیست‌وپنج سال نقاشی، همین تنها پاسخی است که دارم. همه‌چیز آنجا آغاز می‌شود: لحظه‌های ترسناک، لحظه‌های شاد، و موجوداتی در ذهنتان. آنها همان موقع ساخته می‌شوند، در سر کوچک شما بزرگ می‌شوند و با شما بزرگ می‌شوند.
چرا امروز دورگه؟
این موضوعِ زمانه‌ی ماست. داریم از دورگه‌گی صحبت می‌کنیم، از موجوداتی که شاید فردا در آزمایشگاه پرورش دهیم. فکر می‌کنم این نمایشگاه دقیقاً از همین می‌گوید. اما نخست باید این دورگه‌گی را در خودمان جست‌وجو و قبول کنیم. بعد موجودات زنده‌ی اطرافمان را می‌پذیریم، آدم‌های دیگر را. و شاید روزی دورگه‌های تازه بسازیم.
در بزرگسالی روایتگری را بر خودم اعمال می‌کنم. قصه‌ی کودکی‌ام را دارم و باید آن را دوباره بچینم تا مالِ خودم شود.
از حرکتِ بزرگ تا صمیمیت
کار شما از آغاز تا امروز چه تغییری کرده است؟
پاسخ‌ها بسیار است. ده سال نخست می‌خواستم بدنم را از راه هنر بیان کنم. این همان چیزی است که این آثار بزرگ، حتی تابلوهای سه‌متری، توضیح می‌دهد. در جوانی نیاز دارید چیزهای بزرگ‌تر را بیان کنید و راهِ جست‌وجویش جسمانی بود.
با بزرگ‌تر شدن، پرسشم عوض شد: صمیمیت. من اکنون در چهل‌وچند سالگی‌ام و از خودم می‌پرسم در درون چه می‌گذرد. پس کار هم تغییر می‌کند. با جوهر و پاستل کار می‌کنم، با چیزهایی که بیشتر باید لمسشان کنم، و بدنم را به شکل دیگری درگیر می‌کنم، چون پیر می‌شوم و هنرم هم. با هنرم، با سنم و با زمان تغییر می‌کنم. این واقعاً روندی ارگانیک است.
شیوه‌ی کهن، ماده‌ی نو
آثار روی کاغذ با رنگ‌روغن، زغال، رنگدانه و پاستل ساخته می‌شوند و به بوم چسبانده می‌شوند. در فرانسه این را «ماروفلاژ» (marouflage) می‌نامند. پیش‌تر برای حفظ نقاشی‌های کهنِ روی کاغذ به کار می‌رفت و من دوست دارم این شیوه‌های کهن را با شیوه‌های تازه ترکیب کنم. کاغذ سطحی دارد که می‌شود لمسش کرد و ایده‌ی بوم را هم با خود دارد.
دورگه‌گی فقط یک مفهوم نیست، ماده هم هست. کارهایم مثل نقاشی مدرنِ سنتی به نظر می‌آیند، اما اصلاً نیستند: اسپری رنگ هم در آنهاست و رنگدانه‌های خالصی که در روسیون (Roussillon) در جنوب فرانسه ساخته می‌شوند و من از آنجا می‌آورم. من می‌خواهم قصه‌ها را با هم بیامیزم. مثل آشپزی است، مثل جادوگری. نمادها را برمی‌دارید و آن را مالِ خود می‌کنید؛ و وقتی مالِ خودتان شدند، می‌توانید با آنها بازی کنید.
گالری، مثل یک خانواده
شما مدت‌هاست با این گالری کار می‌کنید. چطور رابطه‌تان همچنان این‌قدر نزدیک مانده است؟
این واقعاً خاص است. کلر کورسیا وقتی به من معرفی شد که گالری قبلی‌ام به پایان رسید؛ گالری‌دارِ قبلی‌ام گفت مرا به یک «مادر» معرفی می‌کند. و او برای من مثل مادر است. گاهی من برادرِ او هستم و سعی می‌کنم با گالری‌هایم یک خانواده باشم. می‌دانم مردم معمولاً این‌طور زندگی نمی‌کنند، اما این انتخاب من است. اگر گالری‌ای کوچک باشد، من با آن بزرگ می‌شوم. او از آغاز می‌دانست می‌تواند به من اعتماد کند و من هم به او. ما دوستیم، همین خانواده. این عشق است و عشق هنرِ زیبا می‌سازد.
او می‌افزاید که این پایداری برایش به عنوان نقاش مهم است: لازم نیست رقابت کند، فقط می‌آفریند، شاد است و جهانی زیبا می‌سازد. و درباره‌ی اینکه می‌خواهد چطور دیده شود، می‌گوید نخست به‌عنوان نقاش شناخته شود و جایگاهش را در پاریس با گالری‌هایی ساخته که به او اعتماد دارند.
برای بیننده
چیز خاصی هست که بخواهید به مخاطبانتان بگویید؟ یا ترجیح می‌دهید خودشان کشف کنند؟
دوست دارم به آن چیز عجیبی که در خودشان است نگاه کنند. شاید این زیباترین چیزِ عالم باشد. شاید روزی پاسخ آنجا باشد، در تاریکیِ خودتان، در سایه‌اتان. شاید جایی گوهری، گنجی باشد. برای من بود.
درباره‌ی هنرمند
تیموتی آرچر در سال ۱۹۸۲ در خانواده‌ای از دریانوردان برتانی زاده شد و حدود بیست‌وپنج سال است نقاشی می‌کند. نمایشگاه ایکورهای دورگه تا ۱۹ دسامبر ۲۰۲۶ در گالری کلر کورسیا ادامه دارد.
اطلاعات کاربردی
نمایشگاه: تیموتی آرچر، ایکورهای دورگه، ۱۰ نوامبر تا ۱۹ دسامبر ۲۰۲۶.
افتتاحیه: سه‌شنبه ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، از ساعت ۱۸ تا ۲۱.
مکان: گالری کلر کورسیا، خیابان سن‌مارتن (rue Saint-Martin)، شماره‌ی ۳۲۳، ۷۵۰۰۳ پاریس.
با سپاس از خانم کلر کورسیا، گالری‌دار، و از سیریل، همسر هنرمند، برای مهمان‌نوازی گرمشان در شب افتتاحیه.
متن و گفتگو: کسرا علیها. عکس‌ها: بهنود معصومی.