دولت بریتانیا صادرات نقاشیای از پارک لانرخ (Llannerch Park) در دنبیشرِ ولز را موقتاً ممنوع کرده است؛ اثری که در سال ۱۶۶۲ کامل شده و گمان میرود کهنترین نقاشی منظره با نمای پرندهوار از یک املاک روستایی باشد. این خبر را بیانیهٔ مطبوعاتی ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ وزارت دیجیتال، فرهنگ، رسانه و ورزش بریتانیا اعلام کرده است. تصمیم را بارونس تویکراس، وزیر میراث، به توصیهٔ «کمیتهٔ بازبینی صدور آثار هنری و اشیای دارای ارزش فرهنگی» (RCEWA) گرفته و بدین ترتیب به یک موزه یا نهاد بریتانیایی فرصت داده شده تا قیمت پیشنهادی ۵۵۰ هزار پوند، بهاضافهٔ ۱۱ هزار پوند مالیات بر ارزش افزوده، را فراهم کند.
اهمیت این پرونده بیش از آنکه در مبلغ باشد، در چیزی است که بوم ثبت کرده است. به گفتهٔ عضو کمیته که سخنش در بیانیه آمده، باغی که در نقاشی دیده میشود بهکلی از میان رفته است؛ پس این تابلو تنها گواه بازمانده از باغی است که دولت آن را یکی از نخستین باغهای اینچنینی در بریتانیا میخواند.

باغی ولزی، جلوتر از زمانهٔ خود
بنا بر بیانیهٔ دولت، باغ لانرخ را مالک آن، ماتن دیویس (۱۶۳۳–۱۶۸۴)، پس از سفری به فرانسه و ایتالیا ساخت؛ سفری از گونهای که بعدها «گرند تور» نام گرفت. این باغ چند دهه پیش از باغ باروک مشهور کاخ همپتون کورت ساخته شده است. نقاشی، عمارت و باغهای ایتالیاییسبک آن را از بالا نشان میدهد. این اثر رنگ روغن روی بوم است، ۱۶۰۰ × ۲۳۱۸ میلیمتر اندازه دارد و با عنوان «مکتب انگلیسی» فهرست شده است: نقاش آن ناشناخته است، اما به گفتهٔ بیانیه، چون شیوهٔ ارائهٔ تصویر با سبک انگلیسی همخوان است، گمان میرود هنرمندی بریتانیایی آن را کشیده باشد.
پیپا شرلی، عضو این کمیته، در بیانیهٔ دولت این نقاشی را تنها گواه بازمانده از باغی رادیکال در ولز میخواند. او از حوضها، فوارهها، تندیسها، آبشارها و شگفتیهای آبیِ این باغ یاد میکند و میگوید پیش از آن چیزی همانند آن در ولز دیده نشده بود. بارونس تویکراس نیز این نقاشی را پنجرهای استثنایی به تحول باغها و هنر منظرهنگاری در ولز و سراسر بریتانیا میداند.
چرا کمیته وارد عمل شد
کمیته توصیهٔ خود را بر پایهٔ معیار نخست و سوم از «معیارهای ویورلی» داده است؛ معیارهایی که کمیته بر پایهٔ آنها دربارهٔ اهمیت ملی اثرِ در آستانهٔ صدور نظر میدهد. به گفتهٔ دولت، این اثر پیوندی برجسته با تاریخ و زندگی ملی دارد و برای مطالعهٔ تاریخ باغ و طراحی منظره در ولز و بریتانیا، برای سفرهای گرند تور در میانهٔ سدهٔ هفدهم و برای فعالیتهای هنری منطقهٔ چستر در آن دوره، اهمیتی برجسته دارد.
بنا بر پیشینهٔ مالکیتی که در بیانیه آمده، این نقاشی حدود سال ۱۶۶۲ سفارش داده شد و نسل به نسل در خانواده ماند تا اینکه در ۳ دسامبر ۲۰۱۴ در حراج ساتبیز لندن (قطعهٔ ۴۱) فروخته شد. بیانیه نام مالک کنونی را نمیآورد. روزنامهٔ نورث ولز کرانیکل نیز از این ممنوعیت صادرات خبر داده است.

گامهای بعدی
تصمیم دربارهٔ مجوز صادرات برای دورهٔ نخستی که تا ۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۷ (با احتساب همان روز) ادامه دارد به تعویق افتاده است؛ در این مدت خریداری مناسب میتواند پیش بیاید. پس از آن، مالک ۱۵ روز کاری فرصت دارد تا هر پیشنهاد خرید به قیمت توصیهشده را بررسی کند. اگر قرارداد اختیار خرید امضا شود، دورهٔ دوم تعویق به مدت چهار ماه آغاز میشود. بیانیه دو راه را ممکن میداند: گردآوری بودجه از سوی موزهها و گالریها، برای نمونه با پشتیبانی نیکوکاران، یا خرید اثر به دست فردی که آن را به ملت اهدا کند.
اطلاعات کاربردی: مکتب انگلیسی، «نمای پرندهوار پارک لانرخ، دنبیشر» (A birds-eye view of Llannerch park, Denbighshire)، ۱۶۶۲، رنگ روغن روی بوم، ۱۶۰۰ × ۲۳۱۸ میلیمتر. قیمت توصیهشده: ۵۵۰ هزار پوند (بهاضافهٔ ۱۱ هزار پوند مالیات بر ارزش افزوده). پایان دورهٔ نخست تعویق: ۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۷. اعلام علاقه به خرید: RCEWA، rcewa@artscouncil.org.uk.
منابع
- GOV.UK (وزارت دیجیتال، فرهنگ، رسانه و ورزش، RCEWA و شورای هنر انگلستان): «Minister intervenes to keep earliest known British country-estate landscape painting in the UK»، ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶
- نورث ولز کرانیکل: «Rare Welsh estate painting gets temporary export bar»، ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶
- تصویرها: تصویر مطبوعاتی GOV.UK (مجوز Open Government Licence v3.0)؛ ویکیانبار، «Llannerch Hall 02238» (مالکیت عمومی، کتابخانهٔ ملی ولز)
در نگارش این مقاله از هوشواره با نظارت تحریریه هنرگردی بهره گرفته شده است.



