به اعلام وزارت فرهنگ ایتالیا، یک کتاب ساعات (کتاب دعای شخصی) مصور از دوران رنسانس که به دربار آراگونی ناپل پیوند دارد، با اهدایی که ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ در میلان رسمیت یافت، به مجموعههای عمومی ایتالیا پیوست. این دستنوشته که با نام «کتاب ساعات فرانته داراگونا» (Ferrante d’Aragona) شناخته میشود، در کتابخانهٔ ملی، در کاخ سلطنتی ناپل، نگهداری خواهد شد.
وزارت فرهنگ ارزش برآوردی این کتاب را نزدیک به یک میلیون یورو اعلام کرده است و این برآورد را بر پایهٔ استثنایی بودن تزیینات، وضعیت نگهداری بسیار خوب دستنوشته، تعلق احتمالی آن به کتابخانهٔ پراکندهٔ خاندان آراگون و مقایسه با بهای آثاری همتراز در حراجها میداند. آلساندرو جولی، وزیر فرهنگ ایتالیا، این اهدا را رویدادی بهویژه کمیاب و یکی از مهمترین نمونههای حمایت از فرهنگ در ایتالیای جمهوری خواند.
دستنوشته چه دارد
به گفتهٔ وزارت فرهنگ، این نسخه به نخستین سالهای سدهٔ شانزدهم میلادی بازمیگردد. در آن نگارههای تمامصفحهٔ فراوان، قاببندیهای تزیینی پرشکوه، چهار برگ ارغوانی و برگهای میانی ابریشمین دیده میشود. جلد آن از مخمل سرخ و نقرهٔ زرنشان است و به گفتهٔ وزارت، این شیء برای سفارشدهندهای از بالاترین پایه ساخته شده است.
به گفتهٔ وزارت، پژوهشها این نسخه را به محیط دربار آراگونی ناپل نسبت دادهاند و در نگارههایش تأثیر مکتب رم را، با الهام از الگوهای میکلآنژ و رافائل، بازشناختهاند. در گاهشمار آن نام قدیسان آتاناسیوس، ژانواریوس و سِوِروس آمده و برخی دعاها به زبان اسپانیایی است؛ نشانههایی که پیوند آن با ناپل را استوارتر میکند. وزارت میافزاید که تاریخگذاری و ویژگیهای شمایلنگاری، سفارش احتمالی آن از سوی فرانته داراگونا را مطرح میکند؛ پس این سفارش یک فرضیه است، نه واقعیتی قطعی.

اهداکنندهای بینام
اهداکننده، که زن است، خواسته است نامش فاش نشود. پائولا پاسارلی، مدیرکل کتابخانهها و نهادهای فرهنگی وزارت فرهنگ ایتالیا، گفت این اهدا ارزش همبهرهگیری را نشان میدهد و سخن خود اهداکننده را بازگو کرد: خانوادهاش افتخار نگهداری از این کتاب را داشته و اکنون درست آن است که به همگان بازگردد.
چرا مهم است
به گفتهٔ وزیر فرهنگ ایتالیا، این دستنوشته گواه شکوفایی هنری فوقالعادهٔ ناپل در آغاز سدهٔ شانزدهم است. سپردن آن به کتابخانهای عمومی در ناپل، آن را در شهری جای میدهد که به روایت وزارت فرهنگ، گاهشمار و دعاهای اسپانیاییاش از پیش به آن پیوندش میدهند؛ و اگر تعلق آن به خاندان آراگون تأیید شود، شیئی از کتابخانهٔ پراکندهٔ این خاندان را به دسترس عموم بازمیگرداند.
اطلاعات کاربردی: این دستنوشته در کتابخانهٔ ملی، کاخ سلطنتی ناپل، نگهداری خواهد شد. اطلاعیهٔ وزارت فرهنگ تاریخی برای نمایش عمومی آن اعلام نکرده است.
منابع: وزارت فرهنگ ایتالیا، اطلاعیهٔ ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶؛ فینستره سولآرته، ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶.
در نگارش این مقاله از هوشواره با نظارت تحریریه هنرگردی بهره گرفته شده است.



