دولت فرانسه اسکلت دایناسور دوبرویوزاروس را برای مجموعه‌های ملی خرید؛ حراج دروئو لغو شد

وزارت فرهنگ فرانسه روز ۹ نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که دولت این کشور اسکلت دوبرویوزاروس والسدوننسیس (Dubreuillosaurus valesdunensis)، دایناسوری گوشت‌خوار که در نرماندی کشف شده، را از راه توافق مستقیم (de gré à gré) برای مجموعه‌های ملیِ وابسته به موزهٔ ملی تاریخ طبیعی فرانسه (MNHN) خریداری کرده است. قرار بود این نمونه روز ۱۸ نوامبر از سوی حراج‌خانهٔ میون (Millon) در هتل دروئو (Hôtel Drouot) پاریس به حراج گذاشته شود.

این خبر را کاترین پگار (Catherine Pégard)، وزیر فرهنگ، و فیلیپ باپتیست (Philippe Baptiste)، وزیر آموزش عالی، پژوهش و فضا، به‌طور مشترک اعلام کردند. بر پایهٔ بیانیهٔ آن‌ها، این اسکلت یک «گونه‌نام» (هولوتایپ) است؛ یعنی نمونهٔ مرجع بین‌المللی که پژوهشگران سراسر جهان برای شناسایی یک گونه به آن ارجاع می‌دهند. به گفتهٔ وزارت، پس از مقایسه با دیگر بقایای دایناسورهای گوشت‌خوار دورهٔ ژوراسیک، این تنها نمونهٔ شناخته‌شده از این گونه است. وزارت فرهنگ می‌گوید اعلام حراج، دیرین‌شناسان را که نگران دسترسی آیندهٔ پژوهشگران به این فسیل بودند به تکاپو انداخت و هدف این توافق، ماندن همیشگی نمونه در فرانسه و دسترس‌پذیری آن برای دانشمندان و عموم مردم است.

بازسازی تصویری دوبرویوزاروس والسدوننسیس — بازسازی تصویری Dubreuillosaurus valesdunensis؛ برداشت هنرمند است، نه عکس نمونهٔ فسیلی. تصویرگر: Nobu Tamura، مجوز CC BY 3.0، از ویکی‌مدیا کامنز.

یک تروپود در زمین شهردار یک روستا

به گفتهٔ وزارت فرهنگ، این اسکلت ۱۶۷ میلیون‌ساله در سال ۱۹۹۴ در کونت‌ویل (Conteville) در شهرستان اور (Eure) به دست آندره دوبروی (André Dubreuil)، شهردار وقت روستا، پیدا شد؛ نخستین تکه‌ها در زمینی متعلق به خود او به دست آمد. پس از آن، تیم‌های «مرکز پژوهش در دیرین‌شناسی» (Centre de recherche en paléontologie)، زیر نظر MNHN، مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه (CNRS) و دانشگاه سوربن، چند دورهٔ کاوش برای بیرون آوردن باقی اسکلت انجام دادند.

این جانور، که از خانوادهٔ تروپودها و خویشاوند نزدیک مگالوسوریدها است، چند سال به دست دیرین‌شناسان MNHN بررسی شد و به‌عنوان گونه‌ای تازه توصیف و به نام کاشف آن نام‌گذاری شد. بیانیهٔ وزارت می‌گوید جمجمهٔ آن یکی از کامل‌ترین و سالم‌ترین جمجمه‌های دایناسورهای تروپود در اروپا است و پیش از این کشف، تقریباً هیچ چیز از کالبدشناسی جمجمه و پس‌جمجمهٔ مگالوسوریدها دانسته نبود. همچنین این نمونه را یکی از آخرین گواه‌های دایناسورهای نرماندی می‌خواند، چرا که دیگر نمونه‌های یافت‌شده در این منطقه در بمباران‌های سال ۱۹۴۴ از میان رفتند.

طرح شماتیک جمجمهٔ دوبرویوزاروس (Dubreuillosaurus). طراحی: Conty، مالکیت عمومی (Public domain)، از ویکی‌مدیا کامنز.

از امانت در موزه تا سالن حراج

به نوشتهٔ وزارت فرهنگ، این اسکلت به خواست آندره دوبروی نخست از سال ۱۹۹۸ در مجموعه‌های MNHN به امانت گذاشته شد و از سال ۲۰۱۴ در «پالئواسپیس» (Paléospace) شهر ویلر-سور-مر (Villers-sur-Mer) در شهرستان کالوادوس به نمایش درآمده بود. پس از درگذشت مالک، وارثانش تصمیم به فروش آن گرفتند و حراج‌خانهٔ میون فروش آن را در دروئو اعلام کرد. رسانهٔ منطقه‌ای Tendance Ouest نیز در گزارش ۹ نوامبر خود از ورود این نمونه به مجموعه‌های ملی و لغو حراج آن خبر داد.

خرید چگونه انجام شد

مذاکره را «سرویس موزه‌های فرانسه» (Service des musées de France) در ادارهٔ کل میراث و معماری وزارت فرهنگ، با پشتیبانی MNHN، پیش برد. هزینهٔ خرید از محل یک کمک استثنایی «صندوق میراث» (Fonds du patrimoine) وزارت فرهنگ و حمایت مالی ادارهٔ کل پژوهش و نوآوری وزارت آموزش عالی و پژوهش تأمین شد. توافق با حراج‌خانه، که به نمایندگی از مالکان عمل می‌کرد، به دست آمد و دو وزیر از میون برای کمک به این نتیجه سپاسگزاری کردند. بیانیه مبلغ خرید را اعلام نکرده است.

گام بعدی

به گفتهٔ وزارت، بررسی علمی این نمونه ادامه خواهد یافت؛ از جمله با تصویربرداری سی‌تی اسکن (الیاف استخوانی و ماهیچه‌بندی) برای سوار کردن دوبارهٔ اسکلت بر پایهٔ اصول بیومکانیکی. اسکلت به مجموعه‌های ژاردن د پلانت (Jardin des Plantes) در «تالار دیرین‌شناسی و کالبدشناسی تطبیقی» (Galerie de Paléontologie et d’Anatomie comparée) خواهد پیوست. این خرید در سالی انجام می‌شود که MNHN چهارصدمین سال تأسیس خود را جشن می‌گیرد. هنوز تاریخی برای نمایش عمومی آن اعلام نشده است.

اطلاعات کاربردی: مقصد — تالار دیرین‌شناسی و کالبدشناسی تطبیقی، ژاردن د پلانت، موزهٔ ملی تاریخ طبیعی فرانسه، پاریس. تاریخ نمایش هنوز اعلام نشده است. این نمونه در حراج ۱۸ نوامبر دروئو عرضه نخواهد شد.

منابع: بیانیهٔ مطبوعاتی وزارت فرهنگ فرانسه (۹ نوامبر ۲۰۲۶)؛ Tendance Ouest، ۹ نوامبر ۲۰۲۶.

این مقاله با کمک هوش مصنوعی تهیه و توسط تحریریه هنرگردی بازبینی شده است.