کانال–مرکز پمپیدو (Kanal–Centre Pompidou)، موزهٔ تازهٔ هنر مدرن و معاصر، معماری و منظره که در ساختمان پیشین سیتروئن در کنار کانال بروکسل–شارلروا جای گرفته، به گفتهٔ مرکز پمپیدو روز ۲۸ نوامبر ۲۰۲۶ به روی مردم گشوده میشود. نخستین نمایش مجموعهٔ آن با عنوان «سفری بهراستی بیکران» (A truly immense journey)، به گفتهٔ بیانیهٔ مطبوعاتی این نهاد پاریسی، بیش از ۳۵۰ اثر را گرد میآورد که بخش بزرگشان از مرکز پمپیدو و خود کانال و بخشی نیز از دیگر مجموعههای دولتی و خصوصی بلژیکی آمدهاند. این نمایشگاه تا ژانویهٔ ۲۰۲۸ برپاست.
این گشایش در زمانی که ساختمان مرکز پمپیدو در پاریس، به نوشتهٔ آرت نیوزپیپر در ژانویه، برای نوسازیای پنجساله بسته است، مجموعهٔ این مرکز را در بروکسل به نمایش میگذارد و آغاز مرحلهٔ عمومی همکاریای است که در ۲۰۱۷ رسمی شد.

همکاریای تا ۲۰۳۱
به گفتهٔ مرکز پمپیدو، این مرکز، منطقهٔ پایتخت بروکسل و بنیاد کانال در سال ۲۰۱۷ توافقنامهٔ همکاری ساختاریای برای ساختن این قطب فرهنگی تازه امضا کردند. در سراسر دورهٔ این همکاری که تا ۲۰۳۱ ادامه دارد، کانال و مرکز پمپیدو نمایشگاههای بلندمدتی از مجموعهٔ موزهٔ ملی هنر مدرن طراحی میکنند و تیمهای مرکز پمپیدو نیز سالی دو بار نمایشگاههای موقتی دربارهٔ چهرههای بزرگ هنر مدرن پیشنهاد میدهند. آرت نیوزپیپر در ژانویه گزارش داد که کانال تا ۲۰۳۱ سالانه ۲ میلیون یورو به مرکز پمپیدو میپردازد و به نقل از سخنگوی کانال نوشت که بودجهٔ کل ساختوساز پیشبینی میشود به ۲۳۰ میلیون یورو برسد و تنها منطقهٔ پایتخت بروکسل آن را تأمین میکند.
این ساختمان همان کارخانهٔ خودروسازی سیتروئن است که در سالهای ۱۹۳۳–۱۹۳۴ ساخته شد. بلندی نمایشگاه خودروی آن به ۲۱ متر میرسد و بازسازیاش را، به گفتهٔ صفحهٔ مرکز پمپیدو دربارهٔ این مکان، «آتلیه کانال» (Atelier Kanal) انجام داده است؛ گروهی از دفترهای معماری noAarchitecten، EM2N و Sergison Bates architects.
سه حرکت، از ۱۹۰۰ تا امروز
نمایشگاه با الهام از جایگاه موزه در کنار کانال، که بیانیه آن را گذرگاهی تاریخی برای بازرگانی، داد و ستد و مهاجرت میخواند، در سه بخش گسترده میشود. بخش نخست به جابهجایی میپردازد و اینکه مردم به دلایل سیاسی، اجتماعی و زیستمحیطی در جهان و در بلژیک چگونه جابهجا میشوند. بخش دوم هنر مدرن اروپایی را در پیوندهای استعماریاش با آفریقا، اقیانوسیه، کارائیب و آمریکای لاتین مینشاند و بر نقش هنرمندانی که سفر یا مهاجرت کردند تأکید میکند. بخش سوم بازدیدکننده را با آثار هنرمندانی به حرکت درمیآورد که، از برساختگرایان، «د استیل» و باوهاوس تا مینیمالیستها و هنرمندان جنبشی، جایی برای تصادف و تعامل باز گذاشتند. عنوان نمایشگاه پژواک تمثیل کوتاهی از فرانتس کافکاست که در فرانسوی با نام «عزیمت» (Le départ) شناخته میشود.
از چهرههای هنر مدرن که مرکز پمپیدو نام برده، لیژیا کلارک، سونیا دولونه، ناتالیا گنچاروا، آنری ماتیس، ویفردو لام، کاتاژینا کوبرو، پابلو پیکاسو و آلبرتو جاکومتیاند و در کنار آنان هنرمندان معاصری از صحنهٔ بروکسل و جهان، از جمله سامی بالوجی، ادیت دکینت، آگلایا کنراد و هانا میلتیچ. از آثار مرکز پمپیدو که برای این نمایشگاه اعلام شدهاند، «ترکیببندی در قرمز، آبی و سفید ۲» (۱۹۳۷) اثر پیت موندریان و فیلمی از سازندهای ناشناس با عنوان «رقص مارپیچ ۲» (Danse serpentine [II]، شمارهٔ 765-I در کاتالوگ لومیر) است. کیوریتوری از سوی کانال با مدیر هنری آن، کاسیا ردزیش، همراه با مارتا جیهوانسکا، دوریم بایار و ساندرین کولار است و از سوی مرکز پمپیدو با اورلی وردیه، همراه با اورلین برنار و آن فوکو.

آخر هفتهٔ گشایش، رایگان
به گفتهٔ وبسایت کانال، موزه با ده نمایشگاه هنر و معماری گشوده میشود. در آخر هفتهٔ گشایش، ۲۸ و ۲۹ نوامبر، ساختمان و برنامهٔ گستردهای از فعالیتها رایگان و بدون بلیت در دسترس است. صفحهٔ بلیت کانال بهای بلیت یکروزهٔ هنر را با نرخ عادی ۱۸ یورو اعلام کرده که همهٔ نمایشگاههای هنری جز «NO SHOW» را در بر میگیرد؛ ورود کودکان زیر ۱۲ سال رایگان است.
اطلاعات کاربردی: کانال–مرکز پمپیدو، Square Sainctelette 21، 1000 بروکسل. گشایش: ۲۸ نوامبر ۲۰۲۶. چهارشنبه تا یکشنبه، ساعت ۱۱ تا ۱۹؛ جمعهها تا ساعت ۲۲. «سفری بهراستی بیکران»: ۲۸ نوامبر ۲۰۲۶ تا ۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۸ به گفتهٔ مرکز پمپیدو (وبسایت کانال ۹ ژانویهٔ ۲۰۲۸ را آورده است). بلیت هنر با نرخ عادی: ۱۸ یورو.
منابع
- مرکز پمپیدو، بیانیهٔ مطبوعاتی: «A truly immense journey»، کانال–مرکز پمپیدو، بروکسل
- مرکز پمپیدو: صفحهٔ کانال–مرکز پمپیدو
- کانال: نمایشگاههای آغازین؛ آخر هفتهٔ گشایش؛ بلیت
- آرت نیوزپیپر: «Inside Brussels’s €230m Kanal-Centre Pompidou museum—opening in November»، ۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶
- تصویرها: ویکیانبار، Marc-AntoineV (مجوز CC BY-SA 4.0)؛ تصویر مطبوعاتی مرکز پمپیدو
در نگارش این مقاله از هوشواره با نظارت تحریریه هنرگردی بهره گرفته شده است.



