رسانه مستقل تحلیلی-خبری هنرهای تجسمی

نمای کلیسای جامع سان ماسیمو و جورجو در میدان دوئومو، لاکوئیلا

کلیسای جامع لاکوئیلا نزدیک به ۱۸ سال پس از زمین‌لرزهٔ ۲۰۰۹ مرمت شد؛ بازگشایی در ۲۰ دسامبر

نزدیک به هجده سال پس از زمین‌لرزهٔ ۶ آوریل ۲۰۰۹ که تقاطع مرکزی کلیسای جامع سان ماسیمو و جورجو در لاکوئیلا را فروریخت، این کلیسا مرمت‌شده به شهر معرفی شد. آلساندرو جولی، وزیر فرهنگ ایتالیا، روز ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ در مراسم پایان کارهای مرمت سخن گفت و وزارت فرهنگ اعلام کرد که کلیسای جامع در کریسمس به شهر بازگردانده می‌شود. به گفتهٔ اسقف اعظم آنتونیو دانجلو، کلیسا روز ۲۰ دسامبر برای عبادت بازگشایی می‌شود و آیین تقدیس آن را کاردینال پیترو پارولین، وزیر سریر مقدس (دبیر دولت واتیکان)، برگزار خواهد کرد.

این کلیسای جامع قلب دینی و نمادین شهر است و بازگشت آن با سالی هم‌زمان شده که لاکوئیلا عنوان پایتخت فرهنگی ایتالیا را دارد. رسانه‌های منطقه‌ای این کار را یکی از مهم‌ترین کارگاه‌های مرمت در بازسازی پس از زمین‌لرزه می‌دانند. به گزارش لاکوئیلا بلاگ و آبروتسووب، هزینهٔ کارها از ۳۶ میلیون یورو بیشتر بوده است؛ آبروتسووب می‌افزاید که این بودجه از «برنامهٔ توسعه و همبستگی» (Piano Sviluppo e Coesione) و از «صندوق توسعه و همبستگی» (Fondo Sviluppo e Coesione) ویژهٔ حفاظت از میراث فرهنگی تأمین شده است.

فضای درونی کلیسای جامع سان ماسیمو و جورجو در لاکوئیلا
کلیسای جامع سان ماسیمو و جورجو در لاکوئیلا. عکس منتشرشده از سوی وزارت فرهنگ ایتالیا همراه با بیانیهٔ ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ دربارهٔ پایان مرمت. © Ministero della Cultura. تصویر مطبوعاتی: cultura.gov.it

آنچه زمین‌لرزهٔ ۲۰۰۹ ویران کرد

بنا بر یادداشت شرکت مجری کار، کوبار (COBAR S.p.A.)، که آبروتسووب منتشر کرده است، زمین‌لرزه تقاطع کلیسا، یعنی نقطهٔ مرکزی آن، و دیوار بازوی عرضی چپ را فروریخت. محراب لومباردها، پردهٔ بزرگی که ونانتسیو ماشیتلی به‌صورت گنبدی نقاشی‌شده (گنبد کاذب) بر فراز تقاطع کشیده بود، و بیشتر آثار پیرامون محراب‌خانه تقریباً به‌طور کامل از میان رفتند.

این بنا مدت‌ها پیش از ۲۰۰۹ نیز با زمین‌لرزه‌ها شکل گرفته بود. آبروتسووب یادآوری می‌کند که پاپ الکساندر چهارم در سال ۱۲۵۷ کرسی اسقفی را از فورکونا به لاکوئیلا منتقل کرد؛ زمین‌لرزهٔ ۱۷۰۳ تقریباً تمام کلیسا را ویران کرد و تنها دیوار رو به خیابان روایو (Via Roio) سرپا ماند؛ و بازسازی، که در ۱۷۱۱ با سباستیانو چیپریانی آغاز شد، با افتتاح کلیسا در ۱۷۸۰ به پایان رسید. نمای نوکلاسیک به سدهٔ نوزدهم و برج‌های ناقوس به سال ۱۹۲۸ بازمی‌گردند. کلیسای جامع در ۱۹۰۲ در فهرست بناهای ملی ایتالیا ثبت شد.

بازسازی به شکل پیشین، با تقویت پنهان

کارها زیر نظر وزارت فرهنگ ایتالیا و در همکاری نزدیک با اسقف‌نشین لاکوئیلا انجام شد و از راه مناقصهٔ عمومی به کوبار سپرده شد؛ شرکتی از آلتامورا در استان باری که در مرمت میراث فرهنگی تخصص دارد. کار در سال ۲۰۲۳ در دو بخش آغاز شد که در ۲۷ فوریه و ۲ اکتبر ۲۰۲۳ تحویل پیمانکار شدند. تقاطع و دیوار فروریختهٔ بازوی عرضی چپ از نو ساخته شدند و بام‌ها، نما، دیوار کناری رو به خیابان روایو، تزئینات، محراب‌ها، عناصر چوبی و کف‌پوش‌ها مرمت شدند.

یادداشت کوبار رویکردی را شرح می‌دهد که دو نیاز را با هم پیش می‌برد: بازسازی ایمن بخش‌های فروریخته و نگه‌داشتن هرچه بیشترِ بافت تاریخی. دیوارهای تازه از ردیف‌های منظم سنگ و لایه‌های آجر ساخته شده‌اند تا با بافت تاریخی هم‌خوان باشند، در حالی که نوارهای تقویتی از الیاف فولادی درون دیوارها کار گذاشته شده و میله‌های فولادی عمودی در هستهٔ آن‌ها جای گرفته‌اند؛ به این ترتیب تقویت‌ها از درون عمل می‌کنند و ظاهر بنا را تغییر نمی‌دهند. پایه‌های تقاطع با میله‌های فولادی در عمق مهار شده‌اند تا در برابر لرزش‌های عمودیِ ویژهٔ منطقهٔ لاکوئیلا نیز تاب بیاورند، و طاق‌های فروریخته، همچون نمونهٔ اصلی، با آجرهایی که از لبه چیده شده‌اند دوباره ساخته شده‌اند.

گنبد کاذب فعلاً بازسازی است، نه بازیابی. ترکیب‌بندی ماشیتلی روی سازه‌ای سبک و خودایستا با یک بازتولید عکاسی از پردهٔ اصلی دوباره سرهم شده است؛ به گفتهٔ همان یادداشت، این راه‌حلی موقت است که زمان لازم برای مرمت نقاشی اصلی را فراهم می‌کند.

یک مراسم، و کارهایی که هنوز مانده است

جولی در بیانیهٔ وزارت فرهنگ، مرمت را مأموریتی خواند که مسئولان آن را انجام‌شده می‌دانند و حاصل همکاری مقام‌های دینی و مدنی است، و گفت که کلیسای جامع بار دیگر یکی از مکان‌های نمادین هویت شهر شده است. او همان روز در مراسم افتتاح تئاتر شهرداری «نادزارنو د آنجلیس» لاکوئیلا نیز سخن گفت؛ به گفتهٔ وزارت فرهنگ، این تئاتر هفده سال پس از زمین‌لرزهٔ ۲۰۰۹ رسماً درهای خود را دوباره گشود.

واژهٔ «پایان‌یافته» نیاز به توضیح دارد. روبرتو سانتانجلو، مسئول فرهنگ در دولت منطقهٔ آبروتسو، گفت که کارها تا پایان سال تکمیل می‌شود، و یادداشت کوبار نیز می‌گوید که کار با اثاثیهٔ تازهٔ آیینی، به پیشنهاد اسقف اعظم، به پایان خواهد رسید. مارکو مارسیلیو، رئیس منطقهٔ آبروتسو، گفت که روز ۲۰ دسامبر، با تقدیس دوباره و نخستین مراسم عشای ربانی گشوده به روی مؤمنان، شهر یکی از مکان‌های محوری تاریخ و زندگی معنوی خود را بازمی‌یابد.

اطلاعات کاربردی: کلیسای جامع سان ماسیمو و جورجو (دوئومو)، میدان دوئومو، لاکوئیلا، ایتالیا. بازگشایی برای عبادت: ۲۰ دسامبر ۲۰۲۶، با آیین تقدیس به ریاست کاردینال پیترو پارولین. ساعت‌های بازدید در بیانیه‌های رسمی ذکر نشده است.

منابع: وزارت فرهنگ ایتالیا، بیانیهٔ ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ (کلیسای جامع)؛ وزارت فرهنگ ایتالیا، بیانیهٔ ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ (تئاتر شهرداری)؛ آبروتسووب، ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶؛ لاکوئیلا بلاگ، ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶.

این مقاله با کمک هوش مصنوعی تهیه و توسط تحریریه هنرگردی بازبینی شده است.

دیدگاهتان را بنویسید

×