بر پایهٔ اطلاعیهٔ وزارت فرهنگ فرانسه که ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۶ آبان ۱۴۰۵) منتشر شد، ساختمان اصلی مرکز پمپیدو و پیازای آن («inscription au titre des monuments historiques») با حکم استاندار منطقهٔ ایل‌دوفرانس و پاریس، مورخ ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶، در فهرست بناهای تاریخی ثبت شده‌اند. کاترین پگار (Catherine Pégard)، وزیر فرهنگ، در این اطلاعیه از این ثبت استقبال کرده است.
به‌گفتهٔ وزارت فرهنگ، این تصمیم در آستانهٔ پنجاهمین سالگرد مرکز پمپیدو گرفته شده که در سال ۲۰۲۷ جشن گرفته می‌شود و در چارچوب پروژهٔ «مرکز پمپیدو ۲۰۳۰» قرار دارد؛ پروژه‌ای برای نوسازی گستردهٔ این بنا که وزارت می‌گوید با احترام به هویت معماری و تاریخ آن انجام می‌شود. سایت تخصصی ساخت‌وساز Batiactu نیز در گزارشی در ۲۹ اکتبر همین تاریخ ثبت، ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶، را آورده است.
چه چیزی حفاظت می‌شود
طبق اطلاعیه، کمیسیون منطقه‌ای میراث و معماری ایل‌دوفرانس (CRPA) در نشست ۱۶ آوریل ۲۰۲۶ و به‌اتفاق آرا به حفاظت از دو بخش رأی داد: نخست، تمامی پوستهٔ ساختمان (بخش «clos et couvert») شامل اجزای سازه‌ای اصلی، فرعی و تکمیلی آن؛ و دوم، فضای پیازا و کف آن، به‌جز پاویون برانکوزی که در سال ۱۹۹۷ و پس از ساخت اولیه بازسازی شده است.
وزارت یادآور می‌شود که مرکز پمپیدو پیش‌تر برچسب «معماری معاصر برجسته» (architecture contemporaine remarquable) را دریافت کرده بود. «ثبت» (inscription) در نظام حفاظت فرانسه یکی از دو سطح حفاظت بناهای تاریخی است؛ سطح بالاتر «طبقه‌بندی» (classement) نام دارد.
مسیر تصمیم
بر پایهٔ همین اطلاعیه، رئیس مرکز پمپیدو در اکتبر ۲۰۲۵ رسماً از اداره‌کل امور فرهنگی منطقه (DRAC) ایل‌دوفرانس درخواست ثبت ساختمان اصلی را داد. برای تعیین دامنهٔ حفاظت، مرکز پمپیدو، DRAC و رنزو پیانو (Renzo Piano) همراه با دفتر RPBW کار مستندسازی انجام دادند و معماران میراثی آژانس Point05 نیز مطالعه‌ای دربارهٔ اصالت بنا تهیه کردند. وزارت می‌گوید ساختمان از سال ۱۹۷۷ تا اوایل دههٔ ۲۰۲۰ چند مرحله دگرگونی را از سر گذرانده و همین، بررسی تاریخچهٔ مادی و اصالت اجزای آن را ضروری کرده است.
بنایی زاده‌ی نخستین رقابت معماری باز و ناشناس فرانسه
وزارت فرهنگ می‌نویسد طرح مرکز پمپیدو از نخستین مسابقهٔ بین‌المللی، باز و ناشناس معماری در فرانسه برآمد که ژان پروو (Jean Prouvé) ریاست آن را بر عهده داشت. برندگان آن رنزو پیانو، ریچارد راجرز (Richard Rogers) و جانفرانکو فرانکینی (Gianfranco Franchini) بودند و دفتر مهندسی Ove Arup & Partners با آن‌ها همکاری می‌کرد. ساختمان در ۱۹۷۷ گشایش یافت. وزارت آن را از مراجع بین‌المللی جنبش «های‌تک» می‌خواند و بر ارتباط معماری با پیازا به‌عنوان فضای عمومی تأکید می‌کند.
حفاظت و نوسازی؛ چگونه کنار هم می‌نشینند
وزارت می‌گوید پروژهٔ «مرکز پمپیدو ۲۰۳۰» شامل حذف کامل آزبست از ساختمان، تعویض همهٔ نماها، دسترس‌پذیرسازی کامل و کاهش ۴۰ درصدی مصرف انرژی است. مسئولیت چشم‌انداز معماری و فرهنگی پروژه با دفتر Moreau Kusunoki است؛ استودیوی Frida Escobedo طراح همکار آن است، AIA Life Designers هدایت فنی را برعهده دارد و Oppic کارفرمای نمایندهٔ پروژه است. به‌گفتهٔ وزارت، ثبت بنا نشان دادن اراده برای «جمع‌کردن» نوسازی ضروری با حفظ ویژگی‌های معماری و شهری آن است.
کاترین پگار در اطلاعیه ثبت را نشانهٔ پیوستن «بخشی از تاریخ معاصر» به میراث مشترک فرانسویان خوانده و گفته است ساختمان، به تعبیر او، پیش‌تر هم بخشی از میراث مشترک بود.
اطلاعات کاربردی: مرکز پمپیدو در میدان ژرژ پمپیدو، پاریس، ناحیهٔ ۴ قرار دارد. اطلاعیهٔ وزارت از پروژهٔ نوسازی «مرکز پمپیدو ۲۰۳۰» سخن می‌گوید؛ برای شرایط دسترسی به ساختمان و برنامهٔ فعلی، به پایگاه رسمی این نهاد مراجعه کنید.
منابع: وزارت فرهنگ فرانسه، اطلاعیهٔ مطبوعاتی «Inscription du Centre Pompidou au titre des monuments historiques»، ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶؛ Batiactu، «Le centre Pompidou désormais inscrit au titre des monuments historiques»، ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ (متن کامل برای مشترکان است؛ فقط بخش آزاد آن خوانده شد).
این مقاله با کمک هوش مصنوعی تهیه و توسط تحریریه هنرگردی بازبینی شده است.
